قوانین دورکاری از اسپانیا برای افرادی که قصد دارند بدون حضور در محیط کارفرما و با حفظ موقعیت شغلی خود در این کشور زندگی کنند، اهمیت زیادی دارد. بااین‌حال، دورکاری از اسپانیا صرفاً به معنای انجام آنلاین وظایف شغلی نیست؛ بلکه موضوعاتی مانند شرایط اقامت، مالیات، تأمین اجتماعی، نوع قرارداد و محدودیت‌های قانونی فعالیت برای کارفرمایان خارجی نیز باید در نظر گرفته شوند. آشنایی با قوانین دورکاری از اسپانیا به شما کمک می‌کند پیش از انتخاب این مسیر مهاجرتی، تعهدات قانونی و حقوق کاری خود را بشناسید و از مشکلات احتمالی در تمدید اقامت یا مسائل مالیاتی جلوگیری کنید. در این مقاله، مهم‌ترین مقررات دورکاری در اسپانیا و شرایط قانونی کار برای شرکت‌های خارجی را بررسی می‌کنیم.

خلاصه سریع قوانین دورکاری در اسپانیا

قوانین دورکاری از اسپانیا شامل چه افرادی می‌شود؟

برای بررسی مقررات، ابتدا باید مشخص شود فرد با چه نوع رابطه کاری در اسپانیا فعالیت می‌کند. این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شرایط یک کارمند استخدام‌شده در شرکت خارجی با فردی که به‌عنوان فریلنسر یا پیمانکار مستقل فعالیت می‌کند، یکسان نیست.

۱. کارمندان استخدام‌شده در شرکت‌های خارجی

این گروه با شرکت خارج از اسپانیا قرارداد استخدامی دارند و وظایف خود را از داخل اسپانیا انجام می‌دهند. برای مثال، یک برنامه‌نویس ایرانی که در یک شرکت آلمانی استخدام شده و با مجوز دیجیتال نومد در اسپانیا زندگی می‌کند، در این گروه قرار می‌گیرد.

در چنین شرایطی، باید وضعیت حقوق کار، بیمه و مالیات فرد مشخص شود. همچنین کارفرما ممکن است ملزم باشد برای انجام تعهدات بیمه‌ای در اسپانیا ثبت‌نام کند.

۲. فریلنسرها و پیمانکاران مستقل

افرادی که به‌جای قرارداد استخدامی، با یک یا چند شرکت خارجی قرارداد تجاری یا خدماتی دارند، در گروه خوداشتغال قرار می‌گیرند.

در این وضعیت، فرد معمولاً مسئول ثبت‌نام و انجام تعهدات مربوط به فعالیت مستقل خود است. همچنین باید رابطه حرفه‌ای با شرکت خارجی و شرایط قرارداد را برای دریافت مجوز دورکاری بین‌المللی اثبات کند.

۳. افرادی که هم‌زمان با چند شرکت همکاری می‌کنند

داشتن چند مشتری یا کارفرما به‌خودی‌خود ممنوع نیست؛ اما نوع رابطه قراردادی اهمیت دارد.

طبق راهنمای رسمی UGE، دارنده مجوز دورکاری بین‌المللی در صورت داشتن رابطه استخدامی، مجاز است فعالیت مورد تأیید مجوز را برای شرکت خارجی مربوط انجام دهد. در رابطه حرفه‌ای یا خوداشتغالی، امکان همکاری حرفه‌ای با شرکت‌های اسپانیایی نیز وجود دارد؛ مشروط بر اینکه این همکاری از ۲۰ درصد کل فعالیت حرفه‌ای فرد بیشتر نشود.

قانون 10 /2021 اسپانیا درباره دورکاری چه می‌گوید؟

یکی از قوانین مهم در این زمینه، قانون شماره 10 /2021 اسپانیا درباره کار از راه دور (Ley 10/2021) است. این قانون برای تنظیم حقوق و مسئولیت‌های کارکنان دورکار و کارفرمایان تدوین شده است.

طبق ماده اول این قانون، کار از راه دور زمانی منظم محسوب می‌شود که در یک دوره مرجع سه‌ماهه، حداقل 30 درصد از ساعات کاری به‌صورت دورکاری انجام شود؛ یا درصد متناسب با مدت قرارداد برقرار باشد.

البته باید توجه داشت که اعمال این قانون بر هر رابطه کاری بین‌المللی به‌صورت خودکار و بدون بررسی شرایط قراردادی و قواعد تعارض قوانین قابل فرض نیست. محل معمول انجام کار، قانون حاکم بر قرارداد و مقررات آمره قابل اجرا باید بررسی شوند.

توافق‌نامه دورکاری باید چه مواردی داشته باشد؟

در روابط کاری مشمول قانون ۱۰/۲۰۲۱، توافق‌نامه دورکاری باید پیش از آغاز این شیوه فعالیت به‌صورت کتبی تنظیم شود.

مهم‌ترین مواردی که باید در این توافق مشخص شوند عبارت‌اند از:

• فهرست تجهیزات و ابزارهای موردنیاز برای انجام کار؛

• هزینه‌های مرتبط با دورکاری و روش جبران آن‌ها؛

• ساعات کاری و زمان‌های در دسترس بودن کارمند؛

• درصد و نحوه تقسیم ساعات کار حضوری و غیرحضوری، در صورت ترکیبی بودن فعالیت؛

• محل انتخاب‌شده برای انجام دورکاری؛

• مدت اعتبار توافق‌نامه و شرایط بازگشت به کار حضوری؛

• روش نظارت بر عملکرد و نحوه استفاده از ابزارهای دیجیتال.

تعهدات کارفرمای خارجی در قبال کارمند دورکار در اسپانیا

یکی از تصورات اشتباه این است که چون شرکت در اسپانیا ثبت نشده، مسئولیتی در قبال قوانین این کشور ندارد. درحالی‌که فعالیت کارمند از داخل اسپانیا می‌تواند تعهداتی برای کارفرما ایجاد کند.

۱. تأمین تجهیزات و ابزارهای کاری

کارفرما باید ابزارهای موردنیاز برای انجام وظایف شغلی را فراهم کند و نگهداری مناسب آن‌ها را بر عهده بگیرد.

این تجهیزات ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• لپ‌تاپ و رایانه؛

• نرم‌افزارهای تخصصی؛

• تجهیزات ارتباطی؛

• ابزارهای امنیت اطلاعات؛

• وسایل موردنیاز برای ایجاد محیط کاری مناسب.

طبق ماده ۱۱ قانون ۱۰/۲۰۲۱، کارکنان دورکار مشمول این قانون حق دارند تجهیزات و ابزارهای ضروری فعالیت خود را از کارفرما دریافت کنند.

۲. پرداخت هزینه‌های مرتبط با دورکاری

یکی دیگر از مسئولیت‌های مهم کارفرما، جبران هزینه‌هایی است که مستقیماً به انجام فعالیت شغلی از راه دور مربوط می‌شوند.

برای نمونه، هزینه استفاده از ابزارهای کاری، نگهداری تجهیزات یا برخی هزینه‌های مرتبط با ارتباطات می‌توانند در توافق‌نامه مشخص شوند.

مبلغ و روش جبران هزینه‌ها باید با توجه به توافق جمعی یا مقررات قابل اجرا تعیین شود؛ بنابراین نمی‌توان یک مبلغ ثابت را برای تمام کارکنان دورکار در اسپانیا در نظر گرفت.

[مثال واقعی اینجا: نحوه توافق شرکت خارجی با کارمند برای پرداخت هزینه تجهیزات و اینترنت]

۳. رعایت ساعات کاری و حق استراحت کارمند

دورکاری به این معنا نیست که کارمند باید در تمام ساعات شبانه‌روز در دسترس شرکت باشد.

کارفرما باید چارچوب ساعات کاری، زمان‌های پاسخ‌گویی و دوره‌های استراحت را رعایت کند. همچنین در روابط مشمول مقررات اسپانیا، ثبت ساعات کاری باید به شکلی انجام شود که زمان شروع و پایان فعالیت مشخص باشد.

۴. رعایت حریم خصوصی و حق قطع ارتباط دیجیتال

یکی از حقوق مهم کارکنان دورکار در اسپانیا، حق قطع ارتباط دیجیتال (Derecho a la desconexión digital) است.

بر اساس ماده 18 قانون ۱۰/۲۰۲۱، کارمند خارج از ساعات کاری حق دارد به پیام‌ها و درخواست‌های کاری پاسخ ندهد. کارفرما نیز باید سیاست داخلی مشخصی برای احترام به این حق و جلوگیری از خستگی ناشی از استفاده مداوم از ابزارهای دیجیتال داشته باشد.

برای مثال، اگر ساعت کاری توافق‌شده کارمند تا ساعت ۱۸ باشد، ارسال پیام‌های کاری در نیمه‌شب و انتظار برای پاسخ فوری، با مفهوم حق قطع ارتباط سازگار نیست.

۵. رعایت ایمنی و سلامت محیط کار

مسئولیت کارفرما به پرداخت حقوق و تأمین لپ‌تاپ محدود نمی‌شود. ایمنی و سلامت کارکنان دورکار نیز اهمیت دارد.

در قانون اسپانیا، ارزیابی خطرات محیط کاری باید متناسب با شرایط دورکاری انجام شود. این بررسی می‌تواند مواردی مانند وضعیت میز و صندلی، ارگونومی، فشارهای روانی و نحوه سازمان‌دهی ساعات کاری را دربر بگیرد.

البته ارزیابی به محدوده‌ای از خانه یا محل انتخابی فرد که برای کار اختصاص داده شده محدود است و به معنای حق بازرسی نامحدود از تمام فضای خصوصی منزل نیست.

نتیجه: کارفرمای خارجی باید پیش از انتقال محل کار کارمند به اسپانیا، هزینه‌ها، تجهیزات، ساعات کاری، حریم خصوصی و تعهدات ایمنی را بررسی و برای آن‌ها سازوکار مشخصی تعیین کند.

تعهدات کارمند در زمان دورکاری از اسپانیا

رعایت مقررات فقط بر عهده شرکت نیست. کارمند نیز باید شرایط مجوز اقامت و تعهدات قراردادی خود را رعایت کند.

۱. دریافت مجوز قانونی برای فعالیت شغلی

اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا که برای شرکت‌های خارجی از داخل اسپانیا کار می‌کنند، در صورت نیاز باید مجوز متناسب با این فعالیت را دریافت کنند.

ویزای دورکاری بین‌المللی (International Telework Visa) برای افرادی طراحی شده است که قصد دارند در اسپانیا زندگی کنند و فعالیت شغلی یا حرفه‌ای خود را از راه دور برای شرکت‌های خارج از این کشور انجام دهند.

این مجوز برای هر نوع شغلی صادر نمی‌شود؛ فعالیت باید با استفاده از ابزارهای رایانه‌ای و ارتباطی قابل انجام باشد و به حضور فیزیکی مستمر در محل شرکت نیاز نداشته باشد.

۲. ثبت‌نام در سیستم تأمین اجتماعی

یکی از مهم‌ترین تعهدات کارمند، مشخص کردن وضعیت بیمه‌ای خود است.

بر اساس راهنمای رسمی UGE، دو وضعیت اصلی وجود دارد:

• کارمند استخدامی: شرکت خارجی باید پیش از ثبت کارمند در نظام عمومی تأمین اجتماعی اسپانیا، به‌عنوان کارفرمای غیرمقیم و بدون تأسیسات در اسپانیا ثبت‌نام کند. در صورت وجود توافق‌نامه بین‌المللی تأمین اجتماعی، امکان استفاده از پوشش کشور مبدأ با ارائه مدارک معتبر نیز ممکن است.

• فریلنسر: فرد باید در نظام ویژه خوداشتغالان اسپانیا، یعنی RETA، ثبت‌نام کند. راهنمای UGE تصریح می‌کند که انتقال پوشش بیمه‌ای بر اساس توافق‌نامه دوجانبه برای این گروه جایگزین ثبت‌نام RETA نمی‌شود.

برای ایرانیان، امکان استفاده از پوشش کشور مبدأ باید بر اساس وجود توافق‌نامه معتبر و مدارک مورد تأیید بررسی شود؛ نباید فرض کرد که بیمه ایران به‌صورت خودکار جایگزین ثبت‌نام اسپانیایی خواهد شد.

۳. رعایت تعهدات قرارداد کاری

کارمند باید وظایف تعیین‌شده در قرارداد را انجام دهد و مقررات داخلی شرکت را رعایت کند.

از جمله این مسئولیت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• حفظ محرمانگی اطلاعات شرکت؛

• رعایت سیاست‌های امنیت سایبری؛

• استفاده صحیح از تجهیزات و نرم‌افزارها؛

• رعایت ساعات کاری توافق‌شده؛

• اطلاع‌رسانی درباره تغییرات مهم در شرایط فعالیت یا رابطه قراردادی.

۴. رعایت محدودیت‌های مجوز دورکاری

کارمند باید فعالیت خود را در چارچوب شرایطی انجام دهد که مجوز بر اساس آن صادر شده است.

برای مثال، فردی که با رابطه استخدامی برای یک شرکت خارجی مجوز گرفته است، نمی‌تواند بدون بررسی شرایط قانونی، فعالیت خود را به استخدام در یک شرکت اسپانیایی تغییر دهد.

مالیات دورکاری از اسپانیا برای شرکت‌ها و کارمندان چگونه محاسبه می‌شود؟

مالیات یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که کارمندان و شرکت‌های خارجی پیش از شروع دورکاری باید بررسی کنند. نکته مهم این است که محل پرداخت حقوق یا محل ثبت شرکت، به‌تنهایی تعیین‌کننده محل پرداخت مالیات بر درآمد کارمند نیست.

چه زمانی کارمند دورکار از نظر مالیاتی مقیم اسپانیا محسوب می‌شود؟

طبق مقررات مالیاتی اسپانیا، یکی از معیارهای اصلی اقامت مالیاتی، حضور بیش از 183 روز در قلمرو این کشور طی یک سال تقویمی است.

بااین‌حال، این تنها معیار نیست. اگر مرکز اصلی فعالیت‌ها یا منافع اقتصادی فرد به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم در اسپانیا قرار داشته باشد، ممکن است حتی با بررسی متفاوتی درباره اقامت مالیاتی مواجه شود.

همچنین در برخی شرایط، محل زندگی همسر و فرزندان وابسته فرد می‌تواند در تشخیص اقامت مالیاتی مؤثر باشد.

بنابراین، صرف داشتن اقامت دیجیتال نومد به معنای مقیم مالیاتی شدن نیست و برعکس، نداشتن اقامت دائم نیز مانع از ایجاد تعهد مالیاتی در اسپانیا نمی‌شود.

آیا کارمند دورکار باید در اسپانیا مالیات پرداخت کند؟

اگر فرد از نظر مقررات این کشور مقیم مالیاتی اسپانیا شناخته شود، اصولاً درآمدهای او باید با توجه به مقررات مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی (IRPF) بررسی شوند.

در مقابل، افرادی که مقیم مالیاتی اسپانیا نیستند، ممکن است با توجه به منبع درآمد و سایر شرایط مشمول مقررات مالیات بر درآمد غیرمقیمان (IRNR) شوند.

نکته مهم دیگر، وجود توافق‌نامه‌های اجتناب از اخذ مالیات مضاعف میان کشورهاست. این توافق‌نامه‌ها می‌توانند در تعیین کشور دارای حق مالیات‌ستانی و جلوگیری از مالیات‌پردازی مضاعف مؤثر باشند.

آیا کارفرمای خارجی هم مسئولیت مالیاتی دارد؟

بله، در برخی شرایط ممکن است فعالیت کارمند در اسپانیا برای شرکت خارجی پیامدهای مالیاتی ایجاد کند.

یکی از موضوعات مهم در این زمینه، احتمال ایجاد شعبه یا مقر دائم مالیاتی (Permanent Establishment) برای شرکت است. البته صرف حضور یک کارمند دورکار در اسپانیا به‌صورت خودکار به معنای ایجاد مقر دائم نیست.

نوع فعالیت فرد، میزان اختیار او در انعقاد قراردادها، محل انجام فعالیت و مفاد توافق‌نامه مالیاتی میان اسپانیا و کشور محل استقرار شرکت باید بررسی شوند.

آیا شرکت خارجی برای استخدام کارمند در اسپانیا باید شعبه داشته باشد؟

خیر. نداشتن شعبه یا دفتر فیزیکی در اسپانیا لزوماً مانع همکاری شرکت خارجی با کارمند ساکن این کشور نیست.

بااین‌حال، نبود شعبه به معنای حذف تعهدات قانونی شرکت نیز نیست.

بر اساس راهنمای رسمی UGE، در رابطه استخدامی، شرکت خارجی می‌تواند به‌عنوان یک شخصیت حقوقی غیرمقیم و بدون تأسیسات در اسپانیا در سیستم تأمین اجتماعی ثبت شود و سپس کارمند را تحت نظام عمومی بیمه کند.

این موضوع به شرکت اجازه می‌دهد بدون تأسیس شعبه فیزیکی، الزامات مربوط به بیمه کارمند را از مسیر قانونی انجام دهد.

مدارک و اقدامات مهم شرکت خارجی

کارفرما پیش از شروع همکاری از داخل اسپانیا باید موارد زیر را بررسی کند:

1. تنظیم قرارداد استخدامی و مستندات اجازه دورکاری؛

2. دریافت مجوز یا تأیید لازم برای فعالیت کارمند از اسپانیا؛

3. بررسی ثبت‌نام شرکت در سیستم تأمین اجتماعی؛

4. تعیین مسئولیت پرداخت حق بیمه و هزینه‌های مرتبط؛

5. بررسی پیامدهای احتمالی مالیاتی فعالیت کارمند؛

6. مشخص کردن سازوکار پرداخت حقوق و رعایت مقررات مربوط به آن.

   

اگر کارفرما یا کارمند قوانین دورکاری اسپانیا را رعایت نکند چه اتفاقی می‌افتد؟

عدم رعایت الزامات می‌تواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد و شدت آن به نوع تخلف بستگی دارد.

سوالات متداول درباره قوانین دورکاری از اسپانیا

۱. آیا می‌توان با قرارداد یک شرکت خارجی از اسپانیا دورکاری کرد؟

بله. اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا می‌توانند در صورت احراز شرایط، از طریق ویزا یا مجوز اقامت دورکاری بین‌المللی برای شرکت‌های خارج از اسپانیا فعالیت کنند.

۲. آیا شرکت خارجی باید در اسپانیا شعبه داشته باشد؟

خیر. شرکت می‌تواند بدون داشتن شعبه فیزیکی در اسپانیا، به‌عنوان کارفرمای غیرمقیم در سیستم تأمین اجتماعی ثبت‌نام کند و الزامات مربوط به کارمند را انجام دهد.

۳. آیا کارفرمای خارجی باید هزینه تجهیزات و اینترنت کارمند را پرداخت کند؟

در روابط کاری مشمول قانون ۱۰/۲۰۲۱، تأمین ابزارهای ضروری و جبران هزینه‌های مرتبط با دورکاری بر عهده کارفرماست. نحوه محاسبه و پرداخت این هزینه‌ها باید با توجه به توافق و مقررات جمعی قابل اجرا مشخص شود.

۴. آیا کارمند دورکار در اسپانیا باید مالیات پرداخت کند؟

اگر فرد طبق قوانین مالیاتی اسپانیا مقیم مالیاتی شناخته شود، ممکن است مشمول مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی باشد. حضور بیش از ۱۸۳ روز در سال یکی از معیارهای اصلی این وضعیت است؛ اما تنها معیار محسوب نمی‌شود.

۵. آیا فریلنسرها هم می‌توانند برای شرکت‌های خارجی از اسپانیا کار کنند؟

بله. افراد خوداشتغال می‌توانند در صورت احراز شرایط مجوز دورکاری بین‌المللی دریافت کنند. آن‌ها باید رابطه حرفه‌ای خود با شرکت خارجی را اثبات کرده و تعهدات ثبت‌نام در نظام RETA را رعایت کنند.

جمع‌بندی؛ قبل از دورکاری از اسپانیا، مسئولیت‌های قانونی را مشخص کنید

دورکاری برای شرکت‌های خارجی از داخل اسپانیا امکان‌پذیر است؛ اما دریافت اقامت دیجیتال نومد تنها یکی از مراحل این مسیر محسوب می‌شود. نوع قرارداد، وضعیت بیمه، تعهدات مالیاتی و حقوق کاری از موضوعاتی هستند که باید پیش از شروع فعالیت بررسی شوند.

اگر قصد دارید از طریق این روش به اسپانیا مهاجرت کنید، پیشنهاد می‌کنیم ابتدا قرارداد خود را از نظر استخدامی یا حرفه‌ای بودن مشخص کنید، سپس شرایط بیمه و مالیات را بررسی کرده و از کارفرما تأییدیه کتبی دورکاری بگیرید. این اقدامات کمک می‌کنند با شناخت دقیق‌تری از مسئولیت‌های خود و شرکت، برای دریافت مجوز و شروع زندگی در اسپانیا اقدام کنید.